Kẻ Thổi Phồng Thất Bại: Jack Mallers Rời Đi Với 2.2 Triệu USD, Cổ Đông Ôm Trọn 91% Thua Lỗ
Dương Thảo
Lệnh vào rồi, chờ thanh lý thôi.
Hôm qua tôi ngồi check bảng lệnh Twenty One (ticker: XXI) trên Nasdaq. Giá chạm đáy lịch sử, vốn hóa chỉ còn vài chục triệu. Còn nhớ đầu năm 2025, Mallers đứng trên sân khấu Bitcoin Conference hét vang: ‘Chúng tôi sẽ sinh ra dòng tiền, sẽ là Coinbase của BTC Treasury.’ Giờ thì sao? CEO vừa ra đi với gói bồi thường 2.2 triệu USD tiền mặt, còn cổ đông mất 91% giá trị. Tôi biết ngay khi đọc bản hợp đồng: đây không phải sai lầm, đây là thiết kế có chủ ý.
Bối cảnh: Twenty One là SPAC do Cantor Fitzgerald hỗ trợ, Tether và Bitfinex nắm quyền kiểm soát bỏ phiếu. Mallers, người sáng lập Strike, được kỳ vọng sẽ xây dựng ‘cỗ máy sinh lời’ từ BTC. Nhưng suốt 2 năm, công ty gần như không có doanh thu, không có dòng tiền, chỉ dựa vào giá BTC và lời hứa. Khi SPAC kết thúc, Tether đưa BTC vào bảng cân đối kế toán (thông qua vay hoặc mua), nhưng không có gì sinh ra lợi nhuận ròng. Tôi đã từng trade SPAC era 2021, biết rõ mô hình này: thanh khoản dễ dàng cho người trong cuộc, còn nhà đầu tư lẻ mua câu chuyện.
Phân tích cốt lõi: Hãy nhìn vào chi tiết hợp đồng. Mallers từ chối 1.5 triệu chưa vest, nhưng giữ lại 1.5 triệu đã vest (giá thực hiện $14.43 – lúc đó giá cổ phiếu ~$5, vô giá trị). Hắn ta còn được trả $667k lương 2025 + $1.6 triệu ‘thỏa thuận ra đi’ (không gọi là trợ cấp thôi việc vì hợp đồng không định nghĩa). Đồng thời, hắn mua lại 1.5 triệu cổ phiếu hạn chế bằng tiền mặt $420k, rồi bán ra thị trường. Kết quả: hắn ra đi với ~$2.2 triệu tiền mặt, trong khi cổ phiếu lao dốc. Đây là ‘agent problem’ kinh điển: CEO tối đa hóa lợi ích cá nhân, cổ đông gánh chịu. Tôi đã short cổ phiếu này từ tháng 3/2025 khi thấy CEO liên tục bán ra (theo dữ liệu insider trading on-chain). Dòng tiền thông minh rút trước, tin tức là cái cớ để bán lẻ ôm.
Quan điểm ngược chiều: Báo chí và cộng đồng có thể tung hô ‘Mallers từ bỏ 1.5 triệu quyền chọn – quả là hào phóng’. Nhưng tôi nhìn vào bản chất: những quyền chọn đó đã hết hạn hoặc vô giá trị vì giá cổ phiếu thấp hơn giá thực hiện. Hắn ta không từ bỏ gì cả, chỉ từ bỏ thứ không có giá trị. Trong khi đó, hắn vẫn nhận tiền mặt thật. Đám đông thường mắc bẫy ‘hy sinh danh nghĩa’ – nhìn vào con số lớn mà không hiểu cơ chế. Tôi đã từng thấy điều này với các CEO NFT blue chip: họ ‘từ bỏ’ quyền lợi khi token đã về 0. Không bao giờ tin vào sự hy sinh có tính toán.
Takeaway: Nếu bạn đang hold Twenty One (XXI) hoặc bất kỳ ‘BTC Treasury’ nào có CEO khoe khoang, hãy kiểm tra locked-up schedule của đội ngũ. Tôi không trade cổ phiếu này nữa vì thanh khoản cạn, nhưng bài học vẫn còn nguyên: ‘floor là nơi FOMO xả hơi cuối cùng’ (chỉ dùng trong ngắn, nhưng đúng ở đây). Khi smart money đã rút, đừng cố bắt dao rơi. Lệnh vào rồi, đã thanh lý từ tháng 4.