ZKsync đang chảy máu, Layer-2 có thực sự là tương lai hay chỉ là một vòng tròn ảo?

Khi người khác hỏi 'Layer-2 có còn sống không?', tôi đã trả lời bằng một tweet từ ba phút trước. Một tuần trước, ZKsync TVL giảm 30%. Một tuần trước đó, Arbitrum giảm 40%. Đây không phải là điều chỉnh. Đây là sự sụp đổ của kỳ vọng. Tin nóng: ZKsync đã mất 40% LP trong 7 ngày qua. Điều này có nghĩa là gì? Nó có nghĩa là các nhà đầu tư tổ chức đang rút tiền. Nó có nghĩa là các market maker đang đóng vị thế. Và nó có nghĩa là câu chuyện về 'con đường siêu scalping' cho Ethereum đang bị thử thách. Tại sao nó lại quan trọng bây giờ? Bởi vì chúng ta đang ở giữa một bear market. Mọi người đang hỏi: 'Tài sản của tôi có an toàn không?' Câu trả lời, từ góc nhìn của một kẻ săn tin như tôi, phụ thuộc vào việc bạn đang nhìn vào cái nào. Các giao thức Layer-2 không được xây dựng để tồn tại trong những cơn gió ngược. Chúng được xây dựng để phát triển trong những cơn gió thuận lợi. Và khi gió ngừng thổi, cấu trúc của chúng bắt đầu lộ ra. Hãy nhìn vào chi phí chứng minh của ZK Rollup. Đây là một yếu tố kỹ thuật mà hầu hết mọi người đều bỏ qua. Mỗi giao dịch trên ZKsync yêu cầu một bằng chứng mật mã. Việc tạo ra bằng chứng đó tốn kém. Rất tốn kém. Và nếu giá gas không quay trở lại mức của bull market, các operator của ZK Rollup đang chảy máu tiền. Họ đang chi tiêu nhiều hơn số tiền họ kiếm được từ phí. Đây không phải là một mô hình bền vững. Đó là một vụ đốt tiền mặt được ngụy trang dưới dạng đổi mới công nghệ. Tôi đã thấy điều này trước đây. Vào năm 2020, trong DeFi Summer, tôi đã chạy một bot Telegram để theo dõi các giao thức mới nổi. Tôi đã thấy các dự án tăng vọt rồi sụp đổ chỉ trong vài tuần. Sự khác biệt duy nhất bây giờ là quy mô. ZKsync không phải là một dự án nhỏ. Nó là một trụ cột của hệ sinh thái Ethereum. Và nếu nó thất bại, nó sẽ kéo theo toàn bộ cấu trúc Layer-2. Bây giờ, đây là góc nhìn phản trực giác: Điều này không nhất thiết là xấu. Trên thực tế, nó có thể là điều tốt nhất có thể xảy ra. Bởi vì nó buộc các nhà phát triển phải đối mặt với thực tế. Họ không thể tiếp tục xây dựng các giải pháp không có lợi nhuận. Họ phải tìm ra cách để giảm chi phí chứng minh. Họ phải làm cho giao thức của họ hiệu quả hơn. Và nếu họ không làm được, họ sẽ bị thay thế. Hãy nhìn vào các orderbook DEX. Tôi đã nói điều này nhiều lần: Các orderbook DEX sẽ không bao giờ đánh bại CEX. Tại sao? Bởi vì các market maker không để lại quote on-chain. Họ sẽ bị front-run. Độ trễ là tất cả. Và Layer-2, dù nhanh đến đâu, cũng không thể giải quyết được vấn đề này. Đó là một ràng buộc cơ bản của công nghệ. Vậy, chúng ta đang ở đâu? Chúng ta đang ở một điểm uốn. Thị trường đang thanh lọc những gì không hoạt động. Và những gì còn lại sẽ mạnh mẽ hơn. Nhưng trước tiên, chúng ta phải vượt qua cơn đau. Takeaway: Đừng hỏi 'Layer-2 có còn sống không?'. Hãy hỏi 'Cái nào sẽ sống sót?'. Câu trả lời không nằm ở khả năng kỹ thuật. Nó nằm ở khả năng kinh tế. Và ngay bây giờ, không ai trong số họ có nó.